Bí Mật Từ Lá Trà: Trà Xanh – Ô Long – Trà Đen Khác Nhau Thế Nào?

Trong thế giới trà, “lên men” không chỉ đơn giản là một quá trình như ở các loại thực phẩm lên men khác mà là một quá trình oxy hóa do enzyme tự nhiên trong lá trà. Từ trà xanh tươi mát cho đến trà đen đậm đà, mỗi loại trà có một mức độ lên men khác nhau, mang đến sự đa dạng về hương vị và màu sắc. Bài viết này Auraleaf sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa trà xanh, ô long và trà đen, cũng như cách chúng được chế biến qua quá trình lên men.

Lên men trà là gì?

Trong thế giới trà, thuật ngữ “lên men” không mang ý nghĩa giống hoàn toàn như các loại thực phẩm như sữa chua hay dưa muối. Thay vì dựa vào vi khuẩn axit lactic hoặc nấm men, quá trình lên men của trà chủ yếu là quá trình oxy hóa được kích hoạt bởi các enzyme tự nhiên có trong lá trà – đặc biệt là enzyme polyphenol oxidase.

Khi lá trà bị hái và tiếp xúc với không khí, enzyme này sẽ bắt quá trình oxy hóa, khiến các thành phần hóa học trong lá biến đổi, từ đó tạo ra sự thay đổi rõ rệt về hương vị, mùi thơm và màu sắc của trà. Nếu không kiểm soát, lá trà sẽ nhanh chóng bị oxy hóa mạnh, ảnh hưởng đến chất lượng thành phẩm. 

Trà Ô Long Hữu Cơ Auraleaf từ giống Koshun trồng ở Shizuoka, có màu nâu đỏ đặc trưng, hương vị đậm đà với hậu vị ngọt dịu và mùi thơm dễ chịu, kết hợp với trái cây như đu đủ, vải thiều và kaki.

Để tạo ra sự đa dạng về loại trà – từ trà xanh không lên men, trà ô long bán lên men cho đến trà đen lên men hoàn toàn – người sản xuất trà sẽ can thiệp vào quá trình này bằng các phương pháp như hấp, sao chảo, hoặc ủ lên men có kiểm soát. Những kỹ thuật này giúp kiểm soát mức độ oxy hóa của lá trà, tạo ra sự khác biệt về hương, vị và giá trị dinh dưỡng.

Nói một cách đơn giản, "lên men" trong trà là quá trình oxy hóa do enzyme gây ra, chứ không phải do vi sinh vật như các loại thực phẩm lên men thông thường. Chính sự "lên men bằng enzyme" này là yếu tố quan trọng tạo nên sự phong phú và hấp dẫn của các loại trà mà chúng ta thưởng thức hằng ngày.

Trà được chia thành sáu loại tùy thuộc vào mức độ lên men

Trà chưa lên men (trà xanh)

Trà chưa lên men là loại trà mới được chế biến ngay sau khi thu hoạch để ngăn chặn quá trình lên men tự nhiên. Bằng cách làm nóng lá trà (thường là hấp hoặc rang) ngay sau khi hái, hoạt động của enzyme bị ức chế, giúp lá trà giữ được màu xanh tươi tự nhiên cũng như hương vị thanh mát, sảng khoái. Vì lá trà hầu như không trải qua quá trình lên men, loại trà này được gọi là trà chưa lên men, hay đơn giản là trà xanh.

Hầu hết các loại trà được gọi là trà xanh ngày nay đều thuộc nhóm này. Trong số đó, có thể chia thành hai phương pháp chế biến chính:

• Trà hấp: Lá trà sau khi hái được hấp để giữ lại màu sắc và dưỡng chất.
• Trà rang (trà pha trong ấm): Lá trà được rang trực tiếp mà không qua bước hấp.

Các loại trà chưa lên men tiêu biểu:

• Sencha: Loại trà xanh phổ biến nhất tại Nhật Bản. Có hai dạng: sencha hấp và sencha chiên chảo. Lá trà tươi được hấp, cuộn và xoắn thành sợi mảnh như kim. Tại Auraleaf, Sencha Premium được chọn lọc từ những búp trà non nhất, mang lại hương vị thanh khiết và hậu vị dịu ngọt.
• Gyokuro: Một trong những loại trà xanh cao cấp nhất của Nhật. Lá trà được che bóng trong khoảng 20 ngày trước khi thu hoạch, giúp tăng cường vị ngọt umami và tạo ra hương thơm sâu lắng.

Gyokuro tại Auraleaf là lựa chọn lý tưởng cho những ai yêu thích trà đậm vị và tinh tế.

• Kabusecha: Trà được trồng dưới giàn che trong thời gian ngắn (khoảng một tuần), tạo nên hương vị đậm đà gần giống với Gyokuro nhưng nhẹ nhàng hơn.
• Houjicha: Trà được làm bằng cách rang Sencha hoặc Bancha ở nhiệt độ cao (khoảng 180°C), tạo ra mùi thơm nồng và vị dịu nhẹ, ít caffeine.
• Bancha: Được làm từ những lá trà già hơn, thường được thu hoạch sau vụ đầu tiên. Hương vị nhẹ, thích hợp dùng hằng ngày.
• Tencha / Matcha: Lá trà được hấp, sấy khô mà không cán, sau đó nghiền mịn bằng cối đá thành bột mịn – gọi là Matcha. Matcha thường dùng trong trà đạo và pha chế hiện đại.
• Genmaicha: Hỗn hợp giữa Sencha và gạo lứt rang, có mùi thơm đặc trưng, thường được ưa chuộng tại khu vực Kansai.
• Kukicha: Trà làm từ thân và cọng trà sau khi hái búp. Có hương thơm nhẹ, vị ngọt thanh, được đánh giá cao bởi sự độc đáo và dễ uống.

Trà lên men yếu (trà trắng)

Trà trắng là loại trà lên men nhẹ nhất, còn gọi là trà bán lên men yếu. Được làm từ những búp trà non với lớp lông tơ trắng, trà giữ gần như nguyên vẹn hương vị tự nhiên nhờ quá trình chế biến tối giản, không vò hay rang.

Trà trắng có mùi thơm nhẹ, vị ngọt thanh và ít chát, phù hợp với người thích trà dịu nhẹ, tinh tế.

Trà bán lên men (trà xanh)

Trà bán lên men (trà xanh) là loại trà được chế biến bằng cách sử dụng một lượng nhỏ enzyme oxy hóa để lên men một phần lá trà, sau đó ngừng quá trình lên men bằng cách áp dụng nhiệt. Trà Ô Long, một loại trà phổ biến ở Nhật Bản, cũng thuộc nhóm này, với phần lá trà lên men có màu xanh lam đặc trưng.

Trà Ô Long Hữu Cơ Thượng Hạng của Auraleaf là một ví dụ điển hình của trà ô long Nhật Bản, được làm từ giống trà Koshun trồng tại vùng núi cao 500m trên dãy núi Hamamatsu, Shizuoka. Trà có màu nâu đỏ đặc trưng và hương vị độc đáo, đậm đà với hậu vị ngọt dịu và mùi thơm dễ chịu. Bạn sẽ cảm nhận được sự hòa quyện hoàn hảo của trái cây như đu đủ, vải thiều và kaki, mang đến một trải nghiệm thưởng trà tuyệt vời.

Công dụng của Trà Ô Long Hữu Cơ Thượng Hạng: Trà ô long không chỉ nổi bật với hương vị đặc trưng mà còn là “thần dược” cho sức khỏe và làn da. Nhờ chứa chất chống oxy hóa, trà giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, thải độc tố và giảm cân hiệu quả, đồng thời mang lại làn da sáng mịn. Trà ô long là lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn duy trì sức khỏe và sắc đẹp.

Trà lên men (trà đen)

Trà đen là loại trà đã được lên men ở mức độ cao nhất, nhờ vào việc sử dụng các enzyme oxy hóa trong suốt quá trình chế biến. Chính nhờ quá trình lên men này, trà đen có màu nâu đỏ đặc trưng và vị đắng mạnh mẽ, khác biệt hoàn toàn so với trà xanh. Trà đen không chỉ phổ biến ở Nhật Bản mà còn chiếm 70% lượng trà tiêu thụ trên toàn thế giới, trở thành sự lựa chọn yêu thích của nhiều tín đồ trà.

Organic Premium Black Tea của Auraleaf từ Shizuoka, Nhật Bản, có hương vị đậm đà, sắc nâu đỏ, thơm chanh và hoa, với vị đắng nhẹ, sâu lắng và kết hợp umami.

Tại Auraleaf, chúng tôi tự hào giới thiệu Organic Premium Black Tea, một sản phẩm trà đen thượng hạng, được trồng tại vùng trà nổi tiếng Shizuoka, Nhật Bản. Được làm từ giống trà Benifuuki, Organic Premium Black Tea mang đến một hương vị đậm đà, với sắc nâu đỏ cuốn hút, hương thơm nồng nàn kết hợp với chút chanh và hoa. Vị trà vừa đắng nhẹ, vừa sâu lắng với sự hòa quyện tuyệt vời của umami và tannin, mang lại một trải nghiệm trà vô cùng đặc biệt.

Công dụng của Organic Premium Black Tea:

• Tăng cường năng lượng: Với hàm lượng caffeine cao (gần 1/3 so với cà phê), trà đen là một lựa chọn tuyệt vời để bổ sung năng lượng và thay thế cà phê.
• Tốt cho sức khỏe răng miệng: Trà đen chứa florua cao, giúp làm chắc răng và ngăn ngừa sâu răng.
• Hỗ trợ hệ tiêu hóa: Trà đen có tác dụng kích thích hệ tiêu hóa, giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn sau bữa ăn.
• Tăng cường xương chắc khỏe: Các hợp chất trong trà đen giúp duy trì sự khỏe mạnh của xương và mô liên kết.

Organic Premium Black Tea tại Auraleaf không chỉ là một thức uống, mà là một hành trình khám phá hương vị sâu sắc và tinh tế, lý tưởng để thưởng thức cùng các món tráng miệng phương Tây, tạo nên sự kết hợp hoàn hảo cho trải nghiệm ẩm thực.

Với quy trình lên men oxy hóa đặc biệt và sản lượng giới hạn chỉ 200kg mỗi năm, Organic Premium Black Tea đã vinh dự giành Giải Vàng tại Giải thưởng Trà Shizuoka, khẳng định đẳng cấp của một sản phẩm trà đen thượng hạng.

Trà lên men yếu (trà vàng)

Trà vàng là loại trà lên men yếu, được chế biến qua quy trình đặc biệt gọi là Mon'ou, tạo ra hương vị nhẹ nhàng và thanh thoát. Lá trà có màu vàng đặc trưng, mang đến sự tinh tế và thanh tao. Với sự kết hợp hoàn hảo giữa trà xanh và trà trắng, trà vàng là lựa chọn lý tưởng cho những ai yêu thích sự nhẹ nhàng nhưng độc đáo.

Sự khác biệt về màu sắc là mức độ oxy hóa.

Màu sắc và hương vị của các loại trà khác nhau chủ yếu do mức độ oxy hóa, mặc dù chúng đều có nguồn gốc từ cùng một loại cây Camellia Sinensis. Trà xanh giữ màu xanh tươi vì quá trình oxy hóa bị ngừng ngay sau khi hái, giúp trà giữ được các enzyme nguyên vẹn. 

Trong khi đó, trà đen chuyển sang màu nâu đỏ do các enzyme tiếp tục hoạt động và oxy hóa catechin, tạo ra sắc tố nâu đặc trưng. Trà Ô long nằm giữa hai phương pháp này, với mức độ oxy hóa vừa phải, tạo ra màu cam nhẹ nhàng. Những sự khác biệt này không chỉ tạo nên màu sắc đặc trưng mà còn ảnh hưởng đến hương vị riêng biệt của từng loại trà.

Kết luận

Lên men là yếu tố quan trọng tạo nên sự phong phú và đa dạng trong thế giới trà. Mỗi loại trà lên men, từ trà ô long đến trà đen, đều mang đến hương vị, màu sắc và công dụng riêng biệt. Tại Auraleaf, chúng tôi mang đến cho bạn những sản phẩm trà lên men chất lượng cao như Trà Ô Long Hữu Cơ Thượng Hạng, Organic Premium Black Tea và nhiều loại trà khác, được chế biến từ nguyên liệu chọn lọc kỹ càng, mang đến hương vị tinh tế và lợi ích sức khỏe vượt trội. Nếu bạn muốn khám phá thêm về trà lên men, hãy liên hệ với Auraleaf qua số điện thoại 0966 863 698 để được tư vấn và trải nghiệm sản phẩm ngay hôm nay!