TRÀ ĐẠO VIỆT NAM VÀ TRÀ ĐẠO NHẬT BẢN KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?

Trà là thức uống lâu đời của người dân Á Đông. Ở mỗi quốc gia sẽ có văn hóa thưởng trà khác nhau. Khi ở Nhật Bản, văn hóa trà đạo đã được nâng tầm, trở thành biểu tượng văn hóa thì ở Việt Nam, người dân thưởng thức trà khá bình dị, đơn giản, mang đậm nét thân thuộc của cuộc sống. Ngay trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu sự khác biệt giữa 2 văn hóa trà đạo Việt Nam và trà đạo Nhật Bản để hiểu thêm về những nét đặc sắc rất riêng của mỗi quốc gia. 

Nguồn gốc của nghệ thuật thưởng trà

Trung Quốc chính là “cái nôi” sản sinh ra văn hóa thưởng trà vì xứ Trung Hoa sở hữu rất nhiều loại chè. Tuy nhiên, loại chè cổ của Trung Quốc lại có nguồn gốc từ Việt Nam. Ở thế kỷ thứ III, người Việt Nam sử dụng nước chè để làm tỉnh táo tinh thần. Từ đây, trà được nâng lên thành nét văn hóa, thú vui tao nhã gắn bó với người dân Việt Nam. 

Ở Nhật Bản, những lá trà đầu tiên được nhà sư Eichu mang từ Trung Quốc về vào thế kỷ VIII cùng với phương pháp trồng trọt và tư tưởng văn hóa Phật Giáo. Khi những lợi ích về mặt y học được nhà sư lan truyền rộng rãi chính là lúc lá trà dần chiếm vị trí nhất định trong lòng người dân Nhật Bản. Văn hóa trà đạo được hình thành khi kết hợp giữa tính Thiền của Phật giáo và sự giản dị trong văn hóa uống trà.

Điểm khác biệt giữa văn hóa trà đạo Việt Nam và trà đạo Nhật Bản

Trà cụ

Trà cụ của Việt Nam sẽ có sự khác nhau tùy theo mỗi vùng miền. Ấm pha trà được làm từ chất liệu đất sét, nếu ấm mua thì không dùng ngay bởi vì còn vương hơi đất và lửa nung, phải đun sôi qua nước nhiều lần. Tuy nhiên, trải qua nhiều thời kỳ xã hội, dụng cụ pha trà ngày càng được tinh giản và tạo sự nhất quán với một số dụng cụ chính như: Ấm pha trà, 1 chén tống để chuyên trà, chén uống trà, 1 khay, 1 thuyền ngâm bình vào nước nóng trước khi pha, 1 hộp đựng trà, 1 thìa gỗ hoặc tre múc trà. Loại trà thường dùng ở Việt Nam là trà lá.

Đối với văn hóa trà đạo của Nhật Bản, để pha ra một ấm trà ngon thì cần phải có Kama - nồi đun nước có quai xách và sẽ được tháo rời khi tham gia buổi trà đạo. Nước sẽ được rót vào tách thông qua Hishaku. Tetsubin (ấm nước) loại này sẽ thích hợp với kiểu pha trà rót trực tiếp nước vào tách trà. Chawan là bát uống trà là những chiếc bát bằng gốm thô sơ, được tạo hình bằng thủ công. Ngoài ra, còn có một lò nhỏ dùng để đun nước, chổi pha trà, khăn lau tách và một số trà cụ khác. Loại trà dùng trong văn hóa trà đạo Nhật Bản là trà lá và trà bột. 

Cách pha trà

Sự khác nhau giữa văn hóa trà đạo Việt Nam và văn hóa trà đạo Nhật Bản ở cách thức pha trà:

Trà đạo Việt Nam:

Làm ấm bình trà và tách trà bằng cách tráng qua nước sôi. Lá trà khô được cho vào bình đất nung. Sau đó rót nước sôi từ trên cao xuống nhằm tác động một lực làm tan bụi bẩn trong trà. Và lần nước đầu tiên để loại bỏ bụi bẩn này sẽ được đổ đi, không ngâm lâu trà khô trong lần nước thứ nhất này. Lần 2 đổ nước sẽ đổ tràn miệng bình để khi đậy nắp lại, bọt bẩn trào ra hết. Tiếp tục dội nước sôi lên nắp để giữ nhiệt ấm cho bình trà. Nước 2 chính là nước trà đậm đà nhất sau 1 phút chờ đợi. Mùi thơm tho tuyệt diệu từ lá trà được hòa quyện, tạo nên tách trà thanh tao. 

Trà đạo Nhật Bản:

Lau sạch hộp đựng trà và thìa tre múc trà. Tiếp theo ngâm chổi tre trong nước nóng. Tách trà cũng được dội qua nước nóng và dùng vải gai mịn lau sạch cả mặt trong lẫn mặt ngoài. Sau đó, sử dụng thìa tre múc ra 3 thìa trà từ trong hộp. Sau đó, lấy gáo tre (Hishaku) múc nước nóng và đổ vào ⅓ bát đựng bột trà. Nước còn thừa sẽ được đổ lại vào siêu. Dùng chổi khuấy nhanh liên tục theo một chiều cho đến khi trà tan.

Nghi thức thưởng trà

Nghi thức thưởng trà của Việt Nam: Lượng trà rót vào chén phải bằng nhau. Các chén trà được đưa kê khít miệng chén gần nhau. Sau đó đưa vòi ấm quay vòng. Trước khi uống đưa chén sang tay trái, mắt nhìn theo, sau đó đưa sang phải. Cầm chén uống trà phải xoay lòng bàn tay vào trong, dâng chén lên sát mũi để thưởng thức hương trà trước, sau đó tay che miệng hớp một hớp nhỏ. Người uống cũng phải chậm rãi mím miệng nuốt khẽ cho hương trà thoát ra đằng mũi và đồng thời đọng trong cổ họng nuốt chậm rãi để cảm nhận rõ vị trà trong khoang miệng.

Nghi thức thưởng trà Nhật Bản: Trà sư rót trà ra tách và nâng chén bằng 2 tay mời trà. Sau đó, khách cúi chào và đón trà nóng trên tay trà sư. Sau đó, đặt tách trà lên lòng bàn tay và dùng tay phải khẽ xoay tách trà có chỗ hoa văn đẹp nhất về phía mình, rồi từ từ uống 3 ngụm đến hết. Riêng ngụm cuối cùng phải phát ra tiếng “khà” nho nhỏ, biểu thị sự tán thưởng, khen ngợi. Thông thường, trong một buổi trà đạo sẽ có kèm một món bánh ngọt theo mùa, được thưởng thức trước khi người thưởng trà nhâm nhi vị trà đắng.

Những loại trà riêng biệt giữa mỗi văn hóa trà đạo

Tại Việt Nam có 3 loại trà được ưa chuộng khi dùng trà tiếp đãi nhau:

- Trà tươi: Lá và búp trà tươi hái trên cây trà được rửa sạch và hãm trong nước ấm nên vẫn còn vị chát nhẹ và thanh mát. 

- Trà khô: Búp trà tươi được hong khô hoàn toàn với hương vị đậm đà và mùi thơm lôi cuốn. 

- Trà hương: Trà sẽ được ướp với hoa mang đến mùi hương đặc sắc mỗi khi thưởng thức. 

- Và một số loại trà nổi tiếng khác như: trà sen lài, trà hoa sứ, trà ngũ hương

Trong văn hóa trà đạo Nhật Bản, một số loại trà được người dân ưa chuộng:

- Trà xanh Sencha: Lá trà vẫn giữ nguyên được hương thơm đặc trưng cùng mùi vị dịu nhẹ cho các buổi thưởng cùng trà gia đình, bạn bè, 

- Trà Bancha: Có vị chát nhẹ và mùi thơm phảng phất mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe và trị được bệnh hôi miệng. 

- Trà xanh Gyokuro: Trà có hương vị nhẹ, không quá chát và có thể kết hợp cùng sencha để tạo mùi vị đậm đà hơn. 

Tuy có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng văn hóa trà đạo của Việt Nam và Nhật Bản đã phát triển và có những nét đặc sắc riêng. Nếu ở Việt Nam thưởng trà một cách nhẹ nhàng, không quá cầu kỳ. Thì ở Nhật Bản, thưởng trà đã trở thành một hoạt động gắn liền với Phật Giáo hướng đến sự thanh tịnh, thư thả, an yên tuyệt đối. 

Vừa rồi chúng ta đã cùng tìm hiểu về sự khác nhau giữa văn hóa trà đạo Việt Nam và trà đạo Nhật Bản. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào thì hãy liên hệ ngay cho Auraleaf qua các hình thức sau:

---------------------------------------------------------

🍵 AURALEAF – PREMIUM ORGANIC TEA 🍵

📲 Hotline: 096.6863.698 - 0903420736

🌎 Website: https://auraleaf.vn/

👉 TikTok: https://www.tiktok.com/@auraleaf.si.gn

👉 Instagram: https://www.instagram.com/auraleaf.saigon

👉Shopee: https://shopee.vn/shop/1308218072

 #NhatBan #NhậtBản #tràđạo #auraleaf #dfyglobal #trathaomoc #traorganic #organic #organicherbs #organicbeauty #organictea