Tango no Sekku – Ngày hội dành cho các bé trai ở Nhật Bản có gì đặc biệt?

Ngày lễ Tango no Sekku (5/5) là dịp để tôn vinh sự trưởng thành của bé trai tại Nhật Bản. Đây cũng là cơ hội để thưởng thức những món ăn mang ý nghĩa may mắn như Kashiwamochi, Chimaki hay các loại bánh gạo độc đáo theo từng vùng. Hãy cùng Auraleaf khám phá nét đẹp ẩm thực ngày lễ và tận hưởng hương vị tinh tế của trà Nhật – thức uống không thể thiếu trong văn hóa truyền thống Nhật Bản!

Tango no Sekku là gì?

Tango no Sekku, hay còn gọi là Ngày hội dành cho bé trai, là dịp đặc biệt tại Nhật Bản nhằm chúc mừng và cầu nguyện cho sự phát triển khỏe mạnh, trưởng thành của các bé trai. Đây là một trong những ngày lễ quan trọng thuộc “ngũ tiết lễ” (五節句, gosekku) – năm ngày lễ theo mùa truyền thống của Nhật Bản.

Tango no Sekku là ngày lễ truyền thống Nhật Bản, chúc phúc cho bé trai khỏe mạnh và trưởng thành. Ảnh - sưu tầm

Nguồn gốc và ý nghĩa của tên gọi

Tên gọi Tango no Sekku bắt nguồn từ những khái niệm cổ xưa trong văn hóa Á Đông:

• Tango (端午): Ban đầu có nghĩa là “ngày đầu tiên của con ngựa” theo lịch can chi. Trong lịch Trung Quốc cổ, tháng 1 bắt đầu với con hổ, tháng 5 thuộc về con ngựa. Do đó, “Tango” ban đầu ám chỉ ngày đầu tiên của tháng Ngựa. Về sau, cách phát âm này gắn liền với ngày mùng 5 tháng 5.
• Sekku (節句): Chỉ thời điểm chuyển mùa trong năm, khi con người thực hiện các nghi thức cúng tế thần linh và thanh tẩy cơ thể tránh xui rủi.

Tại sao ngày 5 tháng 5 lại là thời điểm chuyển mùa?

Điều này liên quan đến học thuyết Onmyodo (Âm dương đạo) của Trung Quốc. Theo đó, các số lẻ như 1, 3, 5, 7, 9 thuộc tính “dương”. Khi những số này lặp lại trong một ngày (như 5/5), người ta tin rằng nguồn năng lượng dương quá mạnh có thể dẫn đến mất cân bằng, vì vậy cần thực hiện các nghi lễ để điều hòa và bảo vệ sức khỏe.

Ngũ tiết lễ - Năm lễ hội theo mùa

Tango no Sekku là một trong năm ngày lễ hội quan trọng năm:

• Ngày 1 tháng 1 – Chính Nguyệt Sekku (Jinjitsu – 人日)
• Ngày 3 tháng 3 – Thượng Tư Sekku (Jōshi – 上巳, ngày hội bé gái)
• Ngày 5 tháng 5 – Đoan Ngọ Sekku (Tango – 端午, ngày hội bé trai)
• Ngày 7 tháng 7 – Thất Tịch Sekku (Tanabata – 七夕)
• Ngày 9 tháng 9 – Trùng Dương Sekku (Chōyō – 重陽)

Ban đầu, Tango no Sekku là một lễ hội dành cho tầng lớp võ sĩ đạo, sau đó lan rộng và trở thành Ngày hội của bé trai trên khắp Nhật bản. Ngày này không chỉ thể hiện mong muốn các bé trai lớn lên khỏe mạnh, mạnh mẽ như những chiến binh, mà còn phản ánh triết lý cân bằng tự nhiên và sự chuyển đổi của vạn vật trong văn hóa Nhật Bản.

Tại sao Tango no Sekku lại là lễ hội dành riêng cho nam giới?

Vào thời kỳ Edo (1603 - 1868), ngũ tiết lễ (五節句, gosekku) được xem là những ngày may mắn trong năm và trở thành lễ hội chính thức của Mạc phủ. Trong đó, ngày 5 tháng 5 gắn liền với tầng lớp võ sĩ đạo (samurai) và mang đậm màu sắc của tinh thân võ thuật.

Trong khi đó, lễ hội dành cho bé gái – Jōshi no Sekku (Hinamatsuri – ngày 3 tháng 3) – lại phát triển thành một ngày lễ thanh lịch với phong tục chơi búp bê Hina của giới quý tộc. Ngược lại, Tango no Sekku mang đậm dấu ấn của tầng lớp chiến binh, được gọi là “Lễ hội hoa diên (菖蒲の節句, Shōbu no Sekku) hay "Lễ hội võ thuật", vì:

• Hoa diên vĩ (Shōbu, 菖蒲) có cách phát âm giống với từ "võ thuật" (尚武, cũng đọc là Shōbu), nên người Nhật xem đây là biểu tượng của sự mạnh mẽ, lòng dũng cảm và tinh thần samurai.

• Phong tục phơi áo giáp và vũ khí: Thời Edo, các gia đình samurai thường lấy áo giáp và kiếm ra phơi nắng trên hiên nhà để bảo dưỡng và xua đuổi tà khí. Phong tục này dần phát triển thành truyền thống trưng bày búp bê võ sĩ (Gogatsu Ningyō) và treo cờ cá chép (Koinobori) như ngày nay.

Vì vậy, tango no Sekku không chỉ là ngày cầu chúc sức khỏe mà còn đánh dấu sự trưởng thành, kiên cường của các bé trai.

Tango no Sekku diễn ra vào ngày nào?

Tango no Sekku được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 hàng năm và hiện nay cũng là Ngày Thiếu nhi (kodomo no Hi, こどもの日) – một ngày lễ quốc gia tại Nhật bản. Tuy nhiên, ban đầu đây không phải là ngày dành cho tất cả trẻ em mà chủ yếu là ngày lễ dành riêng cho các bé trai.

Bạn làm gì để chào mừng lễ Tango no Sekku?

Trưng bày búp bê tháng Năm

Búp bê tháng Năm (Gogatsu Ningyō) được trưng bày để mong các bé trai lớn lên khỏe mạnh, kiên cường. Có ba loại búp bê chính:

• Trang trí áo giáp Trang trí áo giáp (Yoroi Kazari): Bộ áo giáp, cung tên, kiếm tượng trưng cho sức mạnh.
• Trang trí mũ bảo hiểm (Kabuto Kazari): Mô hình mũ bảo hiểm samurai, biểu tượng của lòng dũng cảm.
• Búp bê chiến binh: Hình tượng chiến binh nhỏ bé, trong đó kintaro – cậu bé dũng sĩ huyền thoại – là một lựa chọn phổ biến.
• Thời gian trưng bày thường từ Xuân phân (20/3) đến giữa tháng 4 và được cất đi khi mùa mưa bắt đầu.

Treo cờ cá chép (Koinobori)

Cờ cá chép tượng trưng cho tinh thần vượt khó vươn lên, dựa trên truyền thuyết cá chép hóa rồng. Người ta treo cờ cá chép bên ngoài để chúc phúc cho bé trai với sức mạnh và thành công trong tương lai.

Cờ cá chép biểu tượng cho sức mạnh và thành công, dựa trên truyền thuyết cá chép hóa rồng. Ảnh - sưu tầm

Tắm hoa diên vĩ (Shōbu-yu)

Thả hoa diên vĩ vào bồn tắm giúp thư giãn và bảo vệ sức khỏe. Tinh dầu trong hoa diên vĩ được cho là có tác dụng làm dịu cơ thể và chống lại cái nóng mùa hè.

Kỷ niệm lễ hội đầu tiên (Hatsu-Sekku)

Nếu đây là năm đầu tiên bé trai chào đời, gia đình thường tổ chức lễ kỷ niệm với các món ăn truyền thống như:

• Kashiwamochi (bánh gạo nhân đậu đỏ bọc lá sồi) – biểu tượng cho sự trường tồn của gia đình.
• Chimaki (bánh nếp gói trong lá tre) – cầu chúc sức khỏe và bình an.
• Cá cam hoặc cá tráp biển – tượng trưng cho may mắn và phát triển mạnh mẽ.

Bạn ăn gì vào Ngày của con trai?

Trong ngày lễ Tango no Sekku, hay còn gọi là Ngày của Con trai, người Nhật thưởng thức những món ăn truyền thống mang ý nghĩa may mắn và sức khỏe. Dưới đây là những món ăn đặc trưng trong dịp này:

Kashiwa Mochi (Bánh Mochi Lá Sồi)

Đây là loại bánh mochi mềm dẻo với nhân đậu ngọt, được gói trong lá sồi. Lá sồi tượng trưng cho sự phát triển và trường tốn vì chúng không rụng cho đến khi chồi non mọc lên. Tuy nhiên, không giống như mochi hoa anh đào, lóa sồi không được ăn cùng với bánh.

Đây là loại mochi mềm dẻo nhân đậu ngọt, gói trong lá sồi. Ảnh - sưu tầm

Chimaki – Bánh gạo hấp lá tre

Chimaki là một loại bánh gạo được gói trong lá tre và hấp chín. Loại bánh này có nguồn gốc từ truyền thống Trung Hoa và dần trở thành một món ngọt đặc trưng của ngày lễ. Chimaki có nhân đậu, có thể được làm từ bột gạo hoặc bột kuzu mềm mịn.

Măng Tre – Biểu tượng của sự phát triển

lễ hội diễn ra vào mùa măng tre, vì vậy các món ăn từ măng như cơm măng hay canh măng rất phổ biến. Người ta tin rằng măng tre tượng trưng cho sự phát triển mạnh mẽ và thẳng thắn của trẻ nhỏ, giống như cách tre mọc vươn cao.

Các loại bánh gạo đặc trưng theo vùng

Mỗi vùng ở Nhật Bản có một phiên bản bánh gạo ngọt riêng để chào mừng Tango no Sekku:

• Bekomochi (Hokkaido, Aomori): Bánh gạo đen trắng có hoa văn đẹp mắt, làm từ đường nâu và đường trắng.
• Sasamaki (Yamagata): Bánh gạo dẻo gói trong lá tre, thường ăn cùng bột đậu nành hoặc siro đường nâu.
• Hobamaki (Nagano, Gifu): Bánh gạo hấp gói trong lá mộc lan, có hương thơm mộc mạc.
• Saltoriibara Kashiwamochi (Tokai, phía Tây Nhật Bản): Phiên bản đặc biệt của Kashiwamochi, được gói trong lá Salvia serrata hoặc Rosa quinata thay vì lá sồi.
• Akumaki (Miyazaki, Kumamoto, Kagoshima): Chimaki đặc biệt ngâm trong nước xút, tạo độ dẻo dai và có vị hơi đắng, ăn cùng bột đậu nành hoặc siro đường nâu.

Dù là món bánh ngọt hay các món ăn truyền thống, mỗi món ăn trong ngày lễ này đều mang ý nghĩa cầu chúc cho các bé trai luôn mạnh khỏe, trưởng thành và thành công trong tương lai.

Kết luận

Ngày lễ Tango no Sekku không chỉ là dịp để tôn vinh sự trưởng thành của các bé trai mà còn là thời điểm để thưởng thức những món ăn truyền thống mang ý nghĩa may mắn. Tại Auraleaf, chúng tôi hiểu rằng văn hóa ẩm thực Nhật Bản luôn gắn liền với những giá trị sâu sắc, và trà cũng là một phần không thể thiếu trong những khoảnh khắc đặc biệt này. Hãy để các sản phẩm trà Nhật tại Auraleaf đồng hành cùng bạn trong những dịp lễ ý nghĩa liên hệ ngay 0966 863 698.

>>> Xem thêm: OG Premium Sencha – Trợ Thủ Giúp Bạn Uống Rượu Mà Không Lo Buồn Nôn!