Quá Trình Oxy Hóa Trong Trà– Mẹo giữ hương vị tươi ngon

Bạn có bao giờ pha một tách trà xanh nhưng chỉ sau vài giờ, màu trà chuyển sang vàng nâu và hương vị trở nên đắng hơn? Đó chính là dấu hiệu của quá trình oxy hóa trong trà – một phản ứng tự nhiên làm thay đổi màu sắc và hương vị của trà. Nhưng đừng lo, chỉ cần áp dụng một số mẹo đơn giản, bạn có thể giữ cho trà luôn tươi ngon như lúc mới pha. Cùng Auraleaf khám phá cách bảo quản trà xanh đúng chuẩn ngay dưới đây!

Điều gì xảy ra khi trà xanh bị oxy hóa?

Quá trình oxy hóa trong trà là một phản ứng hóa học trong đó một chất mất electron, thường liên quan đến sự kết hợp với oxy hoặc sự mất đi của hydro. Trong trường hợp trà xanh, quá trình oxy hóa chịu tác động bởi nhiều yếu tố như oxy trong không khí, nhiệt độ, ánh sáng và các ion kim loại có trong thực phẩm. 

Mặc dù sự thay đổi hóa học này thường khó nhận thấy bằng mắt thường, nhưng có hai đặc điểm dễ nhận biết nhất của trà xanh khi bị oxy hóa: sự thay đổi màu sắc và hương vị.

Sự thay đổi "màu sắc" do quá trình oxy hóa

Bạn đã bao giờ nhận thấy rằng khi vừa pha, trà xanh có màu xanh tươi nhưng theo thời gian, nước trà dần chuyển sang vàng nâu chưa?

Lý do chính của sự thay đổi này là diệp lục – sắc tố tạo màu xanh tự nhiên trong lá trà. Khi tiếp xúc với nhiệt và oxy, diệp lục bị phân hủy, tạo thành một hợp chất có màu vàng nâu gọi là pheophytin. Đây là nguyên nhân khiến nước trà bị oxy hóa có màu sậm hơn.

Ngoài ra, catechin, một hợp chất polyphenol có trong trà xanh, cũng góp phần vào quá trình biến đổi màu sắc. Ban đầu, catechin không màu nhưng khi tiếp xúc với oxy, nó chuyển hóa thành các hợp chất oxy hóa có màu nâu đỏ, tương tự như các hợp chất tạo nên màu đặc trưng của trà đen. Đặc biệt, catechin rất nhạy cảm với nhiệt độ cao, nên khi giữ trà trong bình giữ nhiệt lâu, nước trà có xu hướng chuyển sang màu nâu sẫm.

Tóm lại, quá trình oxy hóa làm mất đi màu xanh tươi của trà và chuyển nó sang các tông màu vàng hoặc nâu theo thời gian.

Catechin trong trà xanh oxy hóa tạo màu nâu đỏ, đặc biệt khi tiếp xúc nhiệt độ cao trong thời gian dài. Ảnh - sưu tầm

Sự thay đổi về “hương vị” do quá trình oxy hóa

Không chỉ màu sắc, hương vị của trà xanh cũng thay đổi đáng kể khi bị oxy hóa. Nếu bạn từng cảm thấy trà xanh sau khi để lâu có vị đắng hơn và mất đi sự tươi mát ban đầu, đó chính là do ảnh hưởng của quá trình oxy hóa.

Trà xanh chứa nhiều hợp chất tạo nên hương vị, nhưng hai thành phần chính chịu ảnh hưởng từ quá trình oxy hóa là catechin (tạo vị đắng, chát) và theanine (tạo vị ngọt, umami).

Catechin là một polyphenol có đặc tính chống oxy hóa mạnh. Tuy nhiên, điều đó cũng có nghĩa là chính nó dễ bị oxy hóa. Khi bị oxy hóa, catechin tạo thành các hợp chất polyme gọi là tannin cô đặc, khiến trà có vị đắng và chát hơn. Đây là lý do trà để lâu hoặc được pha ở nhiệt độ quá cao sẽ có vị đắng rõ rệt.

Theanine, một loại axit amin tạo nên vị umami (ngọt thanh) trong trà xanh, cũng bị ảnh hưởng bởi quá trình oxy hóa. Khi tiếp xúc với nhiệt và oxy, theanine bị phân hủy, làm giảm đi vị ngọt nhẹ của trà. Điều này khiến hương vị trà trở nên kém cân bằng, mất đi sự hài hòa giữa vị đắng và vị ngọt vốn có.

Tóm lại, quá trình oxy hóa làm tăng vị đắng, giảm vị umami, khiến hương vị của trà trở nên nặng nề và kém hấp dẫn hơn so với lúc mới pha.

Trà xanh bị oxy hóa có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

Khi nghe đến từ “oxy hóa”, nhiều người có xu hướng liên tưởng đến điều gì đó không tốt cho cơ thể. Trên thực tế, quá trình oxy hóa ở một số loại thực phẩm có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe. Ví dụ, chất béo và dầu bị oxy hóa có thể tạo các hợp chất có hại khi tiêu thụ. Tuy nhiên, không phải tất cả các phản ứng oxy hóa đều có hại. Nếu bạn cắt một quả táo và thấy bề mặt của nó chuyển sang màu nâu, điều đó không có nghĩa là quả táo trở nên độc hại hay không thể ăn được,

Vậy còn trà xanh bị oxy hóa thì sao? Liệu quá trình này có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không?

Có đúng là không nên uống trà để qua đêm?

Từ xưa, có một câu nói rằng: “Đừng uống trà để qua đêm”. Nhiều người hiểu rằng điều này có nghĩa là trà xanh bị oxy hóa có hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, câu nói này thực chất không đề cập đến nước trà, mà là lá trà đã pha.

Theo quan niệm cổ xưa, nếu bạn để lá trà qua đêm, protein trong lá trà có thể bị phân hủy và dẫn đến mùi khó chịu, làm cho nước trà mất đi hương vị vốn có. Nếu lá trà không được bảo quản đúng cách trong điều kiện ẩm thấp, chúng có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ mất vệ sinh thực phẩm.

Tuy nhiên, nếu chỉ xét riêng việc trà xanh bị oxy hóa, liệu nó có thực sự gây hại?

Trà xanh bị oxy hóa có gây hại không?

Quá trình oxy hóa có thể làm thay đổi màu sắc và hương vị của trà xanh, khiến trà từ màu xanh tươi chuyển sang vàng nâu và có vị đắng hơn. Nhưng điều quan trọng là quá trình này không tạo ra bất kỳ hợp chất nào có hại cho sức khỏe.

• Khi trà bị oxy hóa, catechin (hợp chất chống oxy hóa trong trà) có thể chuyển hóa thành các dạng polyme khác, nhưng chúng không trở thành chất độc.
• Sự thay đổi về màu sắc do diệp lục bị oxy hóa cũng không ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng hay gây hại cho cơ thể.

Nói cách khác, uống trà xanh đã bị oxy hóa không gây hại cho sức khỏe, nhưng hương vị và chất lượng của trà có thể giảm đi đáng kể. Vì vậy, thay vì uống một tách trà đã bị oxy hóa, mất đi sự tươi ngon, bạn nên thưởng thức trà ngay khi còn mới pha để tận hưởng trọn vẹn hương vị và lợi ích của nó.

Cách mang theo trà xanh trong bình nước một cách tiện lợi

Mang theo trà xanh trong bình nước là cách tuyệt vời để thưởng thức hương vị trà tươi ngon mọi lúc, mọi nơi. Tuy nhiên, để trà không bị biến đổi màu sắc và hương vị do quá trình oxy hóa, bạn cần lưu ý một số mẹo quan trọng dưới đây:

1. Mang theo trà xanh lạnh – Giữ độ tươi ngon lâu hơn

Ngăn ngừa quá trình oxy hóa do nhiệt

Nếu bạn dùng bình giữ nhiệt, tránh đựng trà xanh pha nóng vì nhiệt độ cao sẽ đẩy nhanh quá trình oxy hóa, làm trà nhanh đổi màu và trở nên đắng hơn. Thay vào đó, hãy:

• Pha trà xanh nóng rồi đổ vào bình nước có sẵn đá để nhanh chóng làm mát trà, hạn chế quá trình oxy hóa.
• Lưu ý: Đá sẽ làm loãng trà, vì vậy bạn nên pha trà đậm hơn một chút.

Giảm lượng catechin chiết xuất

Catechin – một hợp chất chống oxy hóa trong trà xanh – cũng góp phần vào quá trình oxy hóa, đặc biệt khi ở nhiệt độ cao. Để giảm tốc độ oxy hóa:

• Pha trà bằng nước lạnh (cold brew) thay vì nước nóng.
• Trà xanh pha lạnh ít đắng chát hơn, giữ được nhiều hương vị umami tươi mát.

2. Chọn chất liệu bình phù hợp để bảo quản hương vị

Ngoài kiểm soát nhiệt độ, chất liệu bình cũng ảnh hưởng đến hương vị trà:

• Bình kim loại (như thép không gỉ) có thể làm trà có mùi kim loại nếu bảo quản trong thời gian dài.
• Bình có lõi gốm giữ hương vị trà tốt hơn, giúp trà không bị ảnh hưởng bởi mùi lạ.

💡 Lời khuyên: Nếu bạn thường xuyên mang theo trà xanh, hãy thử sử dụng bình nước chuyên dụng cho trà để đảm bảo trải nghiệm uống trà ngon nhất!

Sencha Hữu Cơ Premium - Auraleaf

Quá trình oxy hóa trong trà có thể làm mất đi màu sắc và hương vị tinh tế của trà xanh, nhưng với một vài mẹo nhỏ, bạn hoàn toàn có thể giữ cho tách trà của mình luôn tươi mới. Nếu bạn đang tìm kiếm một loại trà phù hợp để pha lạnh mà vẫn giữ được vị thanh ngọt tự nhiên, Sencha Hữu Cơ Premium từ Auraleaf chính là lựa chọn lý tưởng. Hãy thử ngay để cảm nhận sự khác biệt! Liên hệ ngay: 0966 863 698 để đặt hàng và khám phá thêm nhiều dòng trà chất lượng khác từ Auraleaf!

>>> Xem thêm: Kabocha Houjicha Latte – Công Thức Độc Đáo Không Thể Bỏ Qua!